© 2018. Pinsel AR

Święty Feliks z Cantalice z Dzieciątkiem Jezus
(Święty Antoni Padewski)

Historia stworzenia

Rzeźba pochodzi z drewnianego kościoła św. Antoniego Padewskiego przy dawnym klasztorze Ojców Kapucynów, od 1783 roku – klasztoru Sióstr Miłosierdzia w Mariampolu. Świątynia została zbudowana w pierwszej połowie lat czterdziestych XVIII wieku. Prawdopodobnie rzeźba powstała na początku lat pięćdziesiątych XVIII stulecia.

Opis rzeźby

Kompozycja rzeźbiarska jest spokojna, statyczna i zrównoważona. Charakterystyczny jest nieznaczny obrót i zgięcie sylwetki mnicha z gorliwie zgiętymi rękoma pod figurką dziecka, głowa świętego Antoniego jest pochylona szanobliwie i życzliwie. Habit mnicha został wyrzeźbiony holistycznie, umiarkowanie i lakonicznie. Pas z węzłem zwisa sztywnie. Dłonie świętego są oplecione napiętymi żyłami, a palce są groteskowo wydłużone. Stopy świętego są obnażone i obute w monastyczne sandały. Dziecko ma uśmiechniętą twarz, lewą ręką
zabawia się kędzierawą brodą świętego Antoniego. Aczkolwiek owa technika nie jest kanoniczna dla ustalonych obrazów świętego. Prawdopodobnie ten epizod przez Pinsla był zaobserwowany pod koniec 1752 roku, kiedy podczas chrztu jego syna trzymał Bernard Meretyn.

W tej pracy Pinzel specjalnie powstrzymuje własny ekspresyjny styl rzeźbienia, który został zachowany w plastyce głowy, rąk i nóg. Kompozycja rzeźbiarska odzwierciedla pokorę, ascetyzm, troskę, opiekę i miłość. Ciało dziecka zostało wyrzeźbione wstrzemięźliwie, bez nadmiernie wypukłych form i dość powściągliwie. Hipotetycznie, to właśnie ze względu na bardzo rygorystyczne obowiązujące zasady ojcowie kapucyni postawili przed mistrzem mianowicie te wymogi. Uwzględniając zasady kształtowania ołtarzy w kościołach, można stwierdzać, że dla kościoła ojców kapucynów Pinzel powinien był wykonać jeszcze kilka rzeźb, los których jest aktualnie nieznany.

Informacja techniczna

  • Święty Feliks z Dzieciątkiem Jezus (Święty Antoni Padewski). Początek lat 1750-ch.
  • Drewno lipowe, lewkas, biała farba.
  • Wymiary 81x53x35 cm.
  • Miejsce przechowywania: Muzeum Jana Jerzego Pinzla we Lwowie. Lwowska Galeria Sztuki, numer inwentaryzacyjny C-1-432.
  • Pochodzenie: drewniany kościół św. Antoniego Padewskiego przy dawnymklasztorze Ojców Kapucynów, od 1783 roku klasztoru Sióstr Miłosierdzia w Mariampolu, obwód Iwano-Frankiwski.
  • Bibliografia: Hornung, 1976, str. 122, il. 96; Woźnicki, Opanasenko, 1988, str. 11 (katalog ekspozycji); Katalog ekspozycji, Praha, 1989, str. 18, Kat.-Nr. 39; Katalog ekspozycji, Wilanów, 1990, str. 28, Kat.-Nr. 42; Katalog ekspozycji, Poznań, 1993, str. II.82f, Kat.-Nr. 26; Betlej, 2002, str. 246; Woźnicki, 2007, str. 99, Nr. 58 (katalog); Stećko, 2012, str. 161 (katalog); Katalog ekspozycji Paris, 2012, s. 136, Kat.-Nr. 22; Himmlisch, 2016, str. 129, Kat.-Nr. 20 (katalog).